واکاوی مولفه های رسیدن به اقتصاد مقاومتی در حوزه فرهنگ/ تدوین برنامه هایی استراتژیک و راهبردی/ توجه به تولید و حمایت از آثاری راهبرنده در عرصه هنر برای رسیدن به شعار سال

گروه فرهنگی «سراج24»- مرتضی اسماعیل دوست: سال 1395 طبق نگاه فرزانه رهبری سالی است که باید همه در راستای مساله ای مهم در راستای پیشرفت کشور که مفهوم بخشی و اجراسازی «اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل» است، حرکت نماییم و اهمیت موضوع فوق و عدم درایت و نبود اراده در نزد برخی مسئولان باعث گردید که حضرت آقا با تاکید به مساله «اقدام و عمل» نقش عملیات سازی تفکر فوق را گوشزد نمایند.

اما برای اجراسازی هر مبحثی نیاز است که در ابتدا به مفهوم و نگره مرتبط به آن دست یافت تا در راستای تجسم بخشی به انگاره های تفکری اقدام کرد، یعنی اولین گام رسیدن به هر عملی دست یابی به مفاهیم نهفته در موضوع و تجسم بخشی و اهمیت نمایی در نزد افراد برای رسیدن به تشکلی منسجم در دایره ای وسیع از نهادها و جوامع درگیر با مساله خواهد بود و از این رو به شکلی اجمالی در این یادداشت به الگوها و ساز و کارهای «اقتصاد مقاومتی» می پردازیم تا از قبال آن «اقدام و عمل» رخ نماید.

«اقتصاد مقاومتی» مفهومی است که به زبانی ساده شکل عایق را برای سقف زیست آدمیان این سرزمین ایفا خواهد کرد و موجب مقاوم سازی و دورشدن از آسیب ها و معضلات مختلف و وضعیت های فرسوده ای می شود که هر آن امکان دارد سقف آرزوها را به کف ویرانه ها تبدیل سازد. این مساله وقتی ارزشی والا به خود می گیرد که عایقکاری صورت یافته از سوی اهالی آن دیار صورت یافته و به شکلی وارداتی شکل نیابد. از این رو مساله فوق ارتباطی مستقیم با موضوع استقلال یک کشور خواهد داشت و لازم است هر گونه مقاوم سازی و بحران زدایی و ساختارگرایی در دل باورهایی برآمده از فکر، توان و بازوهای مردمان یک سرزمین معنای مقاومتی بیابد. از این رو سویه «اقتصاد» با بخش آینده نگری و بخش «مقاومتی» با مفهوم خوداتکایی اشتراک می یابند و کاهش وابستگی ها به کشورهایی که هرگونه انتقال داده ها و امکانات را منوط به بهره کشی مردمان و حاکمیت آن کشور می دانند می تواند موجب استقلالی غرورآفرین برای مردمان سرزمین اسلامی ایران باشد.

اما در ادامه تحلیل ارائه شده به این زاویه گرایش می یابیم که حوزه فرهنگ و هنر برای عینی سازی پیام رهبری مبنی بر اقدامات لازم در زمینه «اقتصاد مقاومتی» و عملی نمایی این بخش مهم که دریچه ای برای پیشرفت کشور خواهد بود، چه وظایفی را به عهده دارد و چه نقشی را می تواند ایفا نماید؟ چرا که برای به ثمر نشستن هر مساله ای می بایست بسیج عمومی از سوی همه نهادها و بخش ها و اقشار جامعه صورت گیرد و هنر به واسطه ابزارهای موثری که دارد می تواند در ترویج نگاه و اهمیت بخشی به موضوع و اجرایی کردن مبحث کلان و ارزشمند «اقتصاد مقاومتی» نقشی بسزا داشته باشد، چنان که می دانیم تاثیری که تصویر می تواند در اذهان و ارواح آدمیان داشته باشد بسیار سریع تر و ماندگارتر از هر زمینه دیگری است. برای مثال ساخت برنامه های تلویزیونی در راستای تعریف مفهوم «اقتصاد مقاومتی» و راه های رسیدن به آن و اهمیت بخشی این مساله نزد همه آحاد جامعه می تواند راهی به سوی موفقیت باشد و سوق بخشی انگاره های تفکری جامعه برای تجلی بخشی مفاهیم خود اتکایی و استقلال کشور در زمینه های مختلف اقتصادی وظیفه هنر است و فرهنگ سازی در این ارتباط، مسیر دورمانده را می تواند به نمایی نزدیک از توجه درآورد.

در زیر بخش های اقتصاد مقاومتی مواردی چون تقویت تولید داخلی، حل مشکل رکود، رفع بیکاری و مهارگرانی قابل ارزیابی است و هر کدام می تواند به عنوان سوژه ای برای فیلمنامه نویسان و اهالی هنرمند و متعهد به عنوان اثری سینمایی و مستند و سریالی تحت داستان های مختلف دراماتیزه شده ای از منظر سینمایی به کار آید. همچنین مواردی دیگر از بحث «اقتصاد مقاومتی» در راستای سیاست های اصل 44 قانون اساسی که رهبر گرانقدر انقلاب اسلامی بارها بر اجرایی شدن آن اشاره داشتند را می توان به عنوان موضوعاتی جهت تبدیل به اثری سینمایی، نمایشی هنری، طرحی تجسمی و نوایی موسیقایی جهت حک سازی در نگاه مخاطبان به کار آورد و این مساله نیاز به هنرمندانی کارکشته و دغدغه مند دارد که شناسایی و حمایت از آن ها بخش مهمی در اجرایی کردن موضوع خواهد بود.

مساله مهم برای استفاده از ظرافت های هنر در عملیاتی ساختن «اقتصاد مقاومتی»، تدوین برنامه هایی استراتژیک و رو به افقی از ارزش ها توسط متولیان فرهنگ و هنر می باشد که متاسفانه در طی سال هایی دور و دراز این مساله به کناره ای از بی توجهی ها کشیده شد و اکنون نیز با همه حواشی موجود در راهروهای حرکتی وزارت خانه فرهنگی دولت، اجرایی شدن این امر دور از تصور خواهد بود. از سویی معضل فوق سال ها در بدنه بخش های مختلف فرهنگی کشور وجود داشته و حتی زمانی که شعار سال 1393 با عنوان «اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی» به طور مستقیم به مساله فرهنگ اشاره داشت باز هم شاهد قصور متولیان امر بودیم.

یکی دیگر از پُل های ارتباطاتی فرهنگ برای عبور در مسیر «اقتصاد مقاومتی»، توجه به سرمایه گذاری در عرصه های فرهنگی و هنری است، چنان که موضوع و زمینه فعالیت برای پروژه های فرهنگی باید چنان باشد که در ضمن اثربخشی لازم بتواند بازگشت سرمایه را برای اقتصاد کشور در پی داشته باشد و در کمترین توقع شکل زیان دهی به خود نیابد. در این خصوص انواع ریخت و پاداش هایی که ناشی از عدم وجود درایت فرهنگی و فقدان مدیریت در پروژه های تولیدی بوده است، بسیاری از محصولات فرهنگی دولت را با شکست های غریبی مواجه ساخته و محصول نهایی هم هیچ گونه بازدهی فکری برای مردمان جامعه ندارد. اهمیت لازم در این بخش مهم از اقتصاد یعنی میزان تخصیص بودجه و چگونگی صرف هزینه ها نیازمند وجوهی گروهی منسجم و کارا است که از امکانات موجود بهترین استفاده ممکن را با نبوغ و کاردانی مدیریتی خود داشته باشد.

متاسفانه در این خصوص بارها شاهد هدر رفتن سرمایه ها در سریال سازی و فیلمسازی به دلیل ناکارآمدی گروه ها بودیم و محصول نهایی هم نه تنها هیچ گونه تاثیری در نهاد فکری مردمان کشوری اسلامی نداشته است بلکه به شکلی معکوس موجب گمراه سازی مخاطب وطنی هم شده است! با این وجود باز هم همان گروه بدون وقفه به تولید مجموعه ای دیگر دست زده و این چرخه باطل همچنان ادامه دارد. در این میان نه تهیه کننده دانش و تبحر لازم را دارد و نه مدیر تولید به غیر از عنوانی که یدک می کشد، توان ایفای نقشی برجسته را دارا است و نه کارگردان و دیگر عوامل قدرت اجرای برنامه ای موثر در فرصتی معین و با کیفیتی مطلوب را دارند و همه چیز در میان ناتوانی های جمعی نالایق به راحتی هدر می رود. از این جهت دراختیارگیری افرادی متعهد و توانمند که ارزش بودجه تعیین شده را داشته باشند، باید نزد مدیران مربوطه مورد لحاظ قرار گیرد.